Archiefwet 2026, Woo, Data Act en AI Act. Als informatieprofessional heb je te maken met veel verschillende wetten. Vaak worden al die wetten als op zichzelf staande opgaven behandeld. Maar ze zijn meer met elkaar verbonden dan je denkt.
Layla Hassan
Eerst een stap terug
Nieuwe wetgeving brengt volgens Layla vaak ongemak met zich mee. “Wanneer er iets nieuws op je organisatie afkomt, voel je misschien druk om snel te handelen. Maar zet dan vooral een stap naar achteren, zodat je breder kunt kijken. Kijk eerst wat de wet vraagt en hoe dat zich verhoudt tot de andere wetten waar je aan moet voldoen.”
Dat geldt ook voor de Archiefwet 2026. Soms lijken andere wetten haaks op de Archiefwet te staan, maar wie breder kijkt ziet volgens Layla dat ze juist helpen de nieuwe wet beter in de organisatie in te bedden. Neem de Data Act. Die geeft toegang tot data van verbonden apparaten, zoals sensoren in de openbare ruimte. Ook die data wordt overheidsinformatie zodra je ermee werkt. En daarmee raakt het aan de vragen waar de Archiefwet antwoord op geeft: wat heb je, hoe lang bewaar je het en hoe blijft het toegankelijk? Door de wetten in samenhang te bekijken, krijg je meer overzicht over wat de organisatie moet regelen.”
Eén paraplu, verschillende accenten
Wanneer je aan elke wet afzonderlijk probeert te voldoen, wordt het volgens Layla al snel onoverzichtelijk. “De Archiefwet handen en voeten geven is op zichzelf al een heel groot programma. En ondertussen moet je ook iets doen met de AVG en de Data Act.” Bovendien blijven de ontwikkelingen doorgaan. Nieuwe toepassingen van AI en robotisering brengen weer nieuwe vragen en regels met zich mee. Maar wat we volgens Layla vooral niet moeten vergeten, is dat al deze wetten informatiewetten zijn. “Het is één paraplu van samenhangende wetten, ieder met zijn eigen accenten.”
Daar komt bij dat het niet nodig is om al deze wetten tot in de diepte te kennen om je rol als informatieprofessional te kunnen pakken. Layla: “De informatieprofessional is geen jurist en hoeft dat ook helemaal niet te worden. Je moet vooral weten wat deze wetten van je vragen, zodat je je organisatie daarin kunt begeleiden. Laat je niet verlammen door allerlei juridische termen. Probeer de basis onder de knie te krijgen en de impact ervan te vertalen naar je eigen organisatie.”
Spelenderwijs ontwarren
Die gedachte is dan ook het uitgangspunt van de training ‘Slim schakelen tussen wetten’. Deelnemers gaan op een speelse manier aan de slag met de samenhang tussen wetten. “Aan de hand van casussen, stellingen en mini-impactanalyses gaan we met elkaar de ‘kluwen’ ontwarren: Welke wetten spelen een rol? Wat vragen die van de organisatie? En wat moet als eerste worden opgepakt?”
“Ik kan in twee dagen tijd natuurlijk niet alle wetten uitleggen”, zegt Layla. “Maar ik kan wel mensen triggeren er actief mee aan de slag te gaan. Daarom vraag ik deelnemers om na de eerste trainingsdag te onderzoeken hoe hun eigen organisatie met de verschillende wetten omgaat. Tijdens de tweede dag bespreken we wat ze hebben ontdekt. Zo verbinden ze de inzichten uit de training aan hun eigen praktijk.”
Grip krijgen vraagt oefening
Het leren zien van samenhang tussen informatiewetten helpt informatieprofessionals hun organisatie beter te begeleiden en adviseren. Maar niemand hoeft meteen alles te overzien. Layla vergelijkt het met sporten: “Wanneer je voor het eerst naar de sportschool gaat, is het ook lastig. Maar gaandeweg merk je steeds meer resultaat van wat je aan het doen bent en dat geeft je weer vertrouwen om verder te gaan.”
En dat is belangrijk, want ook na de training blijft ontwikkelen nodig. Nieuwe wetten en toepassingen vragen telkens om nieuwe inzichten. Layla's aanmoediging aan deelnemers is dan ook: “Begin, blijf oefenen en ontdek stap voor stap hoe je jouw organisatie verder kunt helpen.”
Wil je meer weten over dit onderwerp?
Wil je beter begrijpen hoe de Archiefwet 2026 samenhangt met andere wetten en wat dat betekent voor jouw organisatie? Bekijk de training ‘Slim schakelen tussen wetten’ en meld je aan.